Azkue Fundazioa
Hasiera  •  Azkue Fundazioa  •  Gure Proiektuak  •  Jakintza Librea • Zer da JKlik?

Gure proiektuak

JKlik

Zer da JKlik?

JKlik proiektua 10 urteko ibilbidea daukan Clic 3.0 proiektuaren garapenaren emaitza da. Clic 3.0 aplikazio didaktikoak sortzeko programa da eta hezitzaile asko izan dira urte hauetan programa honetaz baliatu direnak ariketa elkarreragileak sortzeko haur hezkuntzatik bigarren hezkuntzara arteko haurren heziketako atal ezberdinak lantzeko.

Egitasmoa hasterakoan jarraitutako helburuak hurrengoak dira:

  • Hezkuntzari lotutako aplikazio multimediak “on-line”, internetetik zuzenean, erabiltzeko aukera eskaintzea,
  • Dagoeneko  eskuragarri zeuden Clic 3.0ko aplikazioekin bateragarritasuna mantentzea.
  • Plataforma eta sistema eragile zberdinetan (Windows, Linux, Solaris edo Mac OS X)  hauen erabilera ahalbidetzea.
  • Datuak biltegiratzeko formatu estandarizatu eta irekia erabiltzea beste aplikazio eta baliabideen datu baseetara arazo barik gehitu ahal izateko.
  • Kultura eta herrialde ezberdinetako eskola eta hezitzaileen arteko elkarlan eta materialen elkartrukatze esparrua zabaltzea, programen eta sortutako ariketen itzulpena eta egokitzapena errazteko.
  • Erabiltzaileek bidalitako zabalkuntza eta hobekuntzei buruzko iradokizunei erantzuna ematea.
  • Programazio talde ezberdinen kooperazio lanari esker programa handitzeko eta hobetzen joateko aukera eskaintzea.
  • Gaur eguneko erabiltzailearen inguru grafikoei moldatzea eta ariketak sortzeko giro indartsuagoa sortzea.
  • Programatzeko aukeratutako herreminta Java izan da, eta datuak biltegiratzekoa XML.

Osagaiak

Jklik lau aplikazioz osatuta dago:

  • JKlik apple: JKlik ariketa web orrialde baten txertatzea ahalbidetzen duen “applet”-a.
  • JKlik player: Internetera konektatuta egon gabe, ariketak ordenagailuaren disko gogorretik edota saretik burutzea ahalbidetzen duen programa bereizia.
  • JKlik author: Sortutako ariketak errazago, ikusgarriago eta intuitiboago sortze ahalbidetzen duen egile-herraminta.
  • JKlik reports: Ikasleek egindako ariketen emaitzekin informeak sortzeko eta datuak biltzeko balio duen modulua.

Lehen atala, “applet”-a, JKlik produkturen bat txertatuta daukan web orrialde batera lehen aldiz sartzerakon automatikoki jaitsiko da. Gainontzeko hirurak deskarga orrialdetik Java WebStarten bitartez instalatu daitezke.

Bateragarritasuna eta aukera berriak

JKliken garapena Klik 3.0 programarekin bateragarri izan dadin zainduz burutu da, horrela jadanik existitzen ziren ariketa multzoak plataforma berriak automatikoki errekonozidu ditzan.

Hauek dira JKlikek eskeintzen dituen berrikuntza batzuk Klik 3.0rekin alderatuz:

  • Erabiltzailearen inguru grafiko (skin) egokigarriak, ariketek biltzen dituzten botoiak eta gainontzeko elemntu grafikoak ditu
  • WAV, MP3, AVI, MPEG, QuickTime eta Flash 2.0 formatuan dauden multimedia baliabideen eta mugimendua daukaten GIFen eransketa.
  • Burutzen den ekintza bakoitzeko soinu bat ezartzeko aukera (klikatzerakoan, erlazionatzerakoan, osatzerakoan, asmatzerakon, huts egiterakoan…) proiektu edo ariketa bakoitzean moldagarri.
  • Ariketen kutxatileni txura kontrolatzen duten forma sortzaileak (“shapers”): JKlikekin ez da beharrezkoa beti laukizuzenak izatea.
  • Ikus-hobekuntza: HTML kodigoa kutxatiletan idazteko aukera, “TrueType” iturriak estilodun testuan txertatzeko aukera, gradiente eta kolore erdi gardenak erabiltzeko aukera?.
  • Ekintzen ezaugarri berriak: gehienezko denbora, saiakera kopuru mugatua, bi eduki multzotan banatutako memoria ariketak etab.
  • JKliken ariketa multzoari begiratuta ikus ditzakezue aipaturiko ezaugarri denak martxan.

Egitura irekia

Bere funtzioak esparru ezberdinetan moldatu eta handitzea ahalbidetzen duen egitura irekia dauka JKlikek. Programaren funtzionamendua zabalduko duten Java modulu berriak sor daitezke hurrengokoetan:

  • Ariketa mota berriak, “Acticity” mota abstraktua hedatuz.
  • Edukien sorkuntza automatikorako sistemak, “AutoContentProvider”  klase abstraktutik abiatuz ( momentu hauetan mota horretako inplementazio bakarra “Arith” dugu).
  • Erabiltzailearen inguru grafikoak, “Skin” mota zabalduz edo XML eskema berriak eskainiz “BasicSkin”.i.
  • “ActivityContainer” zabalduz, ariketen buruketarako lehen mailako motoreak.
  • “Sharper” mota abstraktua zabalduz, forma eta errekorte sortzaileak.
  • Informe sistemak, “Reporter” klasea hedatuz

Kataluniako gobernuko hezkuntza sailak  Lizentzia Publiko Orokorraren terminupean eskaintzen duen software libreko proiektua da JKlik. Lizentzia horri esker, proiektu hau askeki erabili, banatu eta alda daiteke zenbait baldintza errespetatuz gero, hala nola, autoretza aitortzen bada eta jatorrizkotik eratorritako produktuek ere lizentzia berbera gordetzen badute. JKliken iturri kodigoa garapen plataforman eskurgarri dago.

Datuen formatua

JKlikeko datuak XML formatuan gordetzen dira. Honi esker, egitura konplexuko baliabide bankuetan integratu eta JKlik proiektuak beste aplikazio batzuetan berrerabil daitezke.

JKlikek bi artxibo mota erabiltzen ditu:

  • .jclic luzapena duten artxiboak: Jklikeko proiektu baten deskripzio osoa duten XML dokumentuak dira. Dokumentu hauen egitura “jclic.xsd”  deritzon XML eskeman azaltzen da.

    JKlik dokumentuen erroko elementuak izena dauka eta lau oinarrizko elementu ditu:

    • : Proiektuaren autoreei buruzko informazioa, dekcriptore tematikoak, berrikusketak etab.
    • : Ariketa bakoitzaren funtzionamendua eta ezaugarriak definitzen dituen motako elementuak.
    • : Ariketak egiterakoan jarraitu beharreko hurrenkera aurkezten du, bai eta aurrera eta atzera botoien funtzionamendua.
    • : ariketak burutzeko beharrezkoak diren osagai denen ( irudi, soinu, bideo, MIDI, iturriak, TTF etab) kokalekuaren eta izenaren arteko harremana.
  • .jclic.zip luzapena duten artxiboak: Ariketak burutzeko beharrezkoak diren osagai denak (irudiak, multimedia artxiboak?) eta .jklik dokumentu bakarra duten ZIP artxibo estandarrak dira. Formatu honen erabilerak, proiektu osoa fitxero bakarrean sartzea ahalbidetzen du. Formatu hauetaz gain, JKlikek PAC eta PCC fitxeroak har litzake Klik 3.0tik.

Internazionalizazioa

JKlikeko testu eta mezu denak kanpoko fitxerotan daude, beste hizkuntza baterako itzulpena errazteko.

Bai programak otestuak bai ariketak Unicode formatuan daude.Honi esker, mendebaldekoaz gain, beste alfabetu eta idazmolde batzuk ere erabil daitezke. Era berean, programak bi noruntzetan idaztea ere jasaten du (eskumatik-ezkerrera eta ezkerretik eskumara) erabilitako hizkuntzak horrela eskatzen duenean. Garapen proiektua programa hau beste hitzkuntza batzuetara itzulpenak egin nahi dituzten pertsona guztiei irekita dago.

Zelan jarri JKlik martxan? 
JKlik osatzen duten aplikazioak Java WebStart izena daukan sistema baten bidez jartzen dira martxan. 

Java WebStartek zuzeneko atzipenik egin nahi dugun galdetzen du (shortcut, Javak erabiltzen duen hizkuntzan). Galderari “ez” erantzun bagenion ez genekielako zer ari zen galdetzen, edo behin sortu bagenuen baina norbaitek ezabatu badu, edo ez baldin badabil…eskuz berriro sortu daiteke. WebStart aplikazio baterako zuzeneko atzipenik sortu nahi izatekotan ondorengoa egin behar da:


Java WebStart aplikazio kudeatzailea irekitzea. Inicio menutik egin daiteke, “Java WebStart” deritzon irudia bilatuz gero edo, errazago, lotura honetan sakatuz.
Jaitsitako aplikazioen multzoa bilatu. Bertan JKlik agertu beharko litzateke. Hau aukeratu.
Aplikazioaren menua ireki eta “zuzeneko atzipenak ezabatu” dioen marra aurkituz gero (Remove shortcuts) aukeratu. 
Berriro ere aplikazioen menua ireki eta “atzipen zuzenak sortu” marra aukeratu. Ikusiko duzue nola bi irudi (ikono) agertzen diren, bata hasierako menuan eta bestea eskritorioan. Behin sortutakoan, zuzeneko atzipen hauk nahi den lekura kopiatu eta itsas daitezke. 

 

MAC OS Xen, atzipen zuzenak “aplikazio” izena daukate eta eskritorioan sortzen dira. Prozedura berdina jarraitu behar da: aplikazioen kudeatzailea ireki, objektua ezabatu (hau aurretiaz sorturik bazegoen) eta berriro ere sortu. Behin sortutakoan, aplikazioak egokientzat jotzen den karpetara mugi daitezke, baita programen barrara ere. 

Linux eta Solarisen ezin da WebStart aplikazioetarako atzipen zuzenik sortu (momentuz behinik behin). Hala ere, aplikazio kudeatzailea martxan jartzen duen JNLP artxiboa jaits dezakezue eta “Java Aplikazioak” dioen etiketa atxiki bera seinalatzen duen jaurtitzaileari. Erabiltzaileek jaurtitzaile horretan klik egiten dutenean leiho berri bat irekiko da eta bertan, beste gauza batzuen artean, JKliken irudia agertuko da. Beste aukera bat, JKlik martxan jartzen duen JNLP artxiboa zuzenean jaistea litzateke, eta artxibo hori jaurtitzaile batekin seinalatzea, baina hau ez da gomendatzen programaren eguneratze automatikoa etengo lukeelako. 
 


WebStartek arazo mezu bat erakusten du aplikazioak martxan jartzen saiatzen naizenean 

Java WebStart programaren hasierako jaitsiera edo eguneratze prozesuan, gerta liteke elementuren bat izorratzea eta programen funtzionamendua oztopatzea. Konponbiderik errazena horrelako kasuetan, izorratutako aplikazioak ezabatzean eta hauek berriro ere instalatzean datza.

Lotura hau sakatuz Java WebStarteko kontrol leihoa ireki eta bertan jaitsitako JKlik aplikazioak bilatu. Bata bestearen atzetik aukeratu eta ondoren, ezabatu. 


Zein da JKliken erabilera baimena?
Jklik software librearen barruan kokatzen den egitasmoa da eta horrenbestez, GNU Lizentzia Publiko Orokorrak (LPO) araututa dago. Lizentzia honek edukia erabiltzea, banatzea eta aldatzea ahalbidetzen du, betiere zenbait baldintza errespetatuz. Errespetatu beharreko baldintzen artean nabarmentzekoak hurrengo biak dira: egiletzaren aitorpena egitea eta (LPO) lizentzia mota erabiltzen jarraitzea hasierako materialetik sortutako edozein materialetan.


Zein da JKlik sarean instalatzeko erarik onena? 

Gomendagarriena, fitxeroen serbidore batean egokitutako proiektuen liburutegi amankomuna sortzea litzateke. Honek bere eginkizuna bete dezan, ezinbestekoa da ordenagailu denetako JKlikean liburutegi hori nagusi bezala izan dezaten konfiguratzea. Honi esker aplikazioen instalakuntza, atzipen zuzenen antolaketa eta segurtasun kopien sortzea ikaragarri erraztuko da. Serbidorean instalatutako edozein egitasmo, ordenagailuetako JKlik pantailetan agertuko da automatikoki.
  

  Nire hizkuntza aukeratu arren, JKlikeko mezuak ez dira hizkuntzan horretan agertzen. 

JKlik martxan jartzen den lehen aldian agertzen den hizkuntzen zerrenda eta konfigurazio prozesuan agertzen diren leihoetan agertzen direnak, ISO 639-2 nazioarteko estandarrarekin bat datoz. JKlikek ez dauka, hala ere, zerrenda honetako hizkuntza denetarako itzulpenik. 
 

Jklik ez da Java WebStarten bitartez pizten Linux sisteman!

Bateraezintasun arazo bat dago Sunen Java makina birtualek dakarten WebStartaren eta glibc liburutegiaren 2.3.3 eta geroagoko bertsioen artean. Azken hauek GNU/Linuxen azken bertsioetan topa daitezke Suse 9.2 eta Fedora Core 3 bezalakoetan adibidez. 

  

ZER DA JKLIK (IKAS MATERIALA)?

Irakaslea zara? Ordenagailu bidez landu nahi dituzu irakasgaiak? Erabili JKlik eta sortu itzazu, bakarrik edo taldean, zure ikasgaien inguruko aplikazio didaktikoak.

JKlik software libreko aplikazio-multzoa da, mota ezberdineko hezkuntza-jarduera multimediak sortzeko balio duena: buru-hausgarriak, elkarketak, testu-ariketak, gurutzegramak, letra-sopak eta abar.

Java plataformaren gainean garatuta dago eta Windows, Linux, Mac OS X eta Solaris sistema eragileetan funtzionatzen du. GNU GPL lizentziapean banatzen da.

JKlik proiektua Klik 3.0 programaren garapena da, 10 urtetik gorako garapena izan duen multimedia aplikazio didaktikoak sortzeko baliabidea. Egitasmo hau Fransesc Busquets katalanak sortu zuen eta Xarxa Telemàtica Educativa de Catalunyaren “Zona Clic-etik” ematen zaio zabalpena. Tarte horretan hezitzaile euskaldun askok ere erabili izan dute haur-hezkuntzatik hasi eta bigarren hezkuntzara bitarteko kurrikulumetako prozedurazko hainbat alderditarako jarduerak sortzeko eta itzultzeko.

AZKUE Fundazioak euskarazko Jklik aplikazioak bildu eta zabalduko dituen gunea sortu nahi du sarean. Hau da, Jklikaren inguruko euskal komunitatea eratu nahi du. Parte hartu nahi?

    Jclic-aren  webgune ofizialerako sarbidea